Strona główna / nr 2 (2) - LATO 2004 / TRUDNE ŻYCIE GÓRSKICH ROŚLIN
    
NUMERY ARCHIWALNE
KONTAKT
GALERIA - ZDJĘCIA
WADOWICE
TATRY
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
BESKIDY - JAN PAWEŁ II
BABIA GÓRA
GÓRY WYSOKIE
ROŚLINY I ZWIERZĘTA
LINKI
PROPOZYCJE WYCIECZEK
Noclegi Hotele
Wydawnictwa turystyczne
Samorząd Przewodników
polski
TRUDNE ŻYCIE GÓRSKICH ROŚLIN

[ Najpiękniejsze górskie kwiaty zdjęcia galeria 1 ] [ Najpiękniejsze górskie kwiaty zdjęcia galeria 2 ]


Rośliny alpejskie zdjęcia galeria I

Górskie kwiaty zdjęcia galeria II

Najpiękniejsze górskie kwiaty zdjęcia galeria 1

Najpiękniejsze górskie kwiaty zdjęcia galeria 2

Porosty djęcia galeria 2
         
GÓRY – TATRY – BESKIDY

Trudne życie górskich roślin czyli

Przystosowanie roślin do życia w górach

 Dr Ryszard Kozik - Akademia Pedagogiczna w Krakowie 

    Wszyscy wiemy, że góry odróżniają się od niżu zdecydowanie ostrym klimatem. Ci którzy chodzą po górach wielokrotnie odczuli to na własnej skórze. Wraz ze wzrostem wyniesienia nad poziom morza zmieniają się warunki klimatyczne, a w szczególności obniża się temperatura. Klimat górski zaostrza się  i tym samym eliminuje stopniowo rośliny i zbiorowiska roślinne związane z niżem i niższymi położeniami górskimi. W górach żyć mogą

tylko gatunki najbardziej odporne  na niskie temperatury, długotrwałe zaleganie  śniegu, silne nasłonecznienie i wiatry. Zmiany warunków klimatycznych są przyczyną powstania  w górach pięter roślinnych. W Karpatach polskich  obserwujemy w każdym masywie pewne odrębności zasięgu pięter roślinnych, które są związane z zmiennością warunków klimatycznych na danym obszarze . Stąd inaczej wyglądają  zasięgi pięter w  Sudetach, Babiej Górze, Tatrach czy Bieszczadach. A zupełnie inaczej po południowej stronie Tatr. Modelowym przykładem pięter roślinnych  są nasze Tatry i Babia Góra. W całym paśmie Karpat wyróżniamy piętro pogórza, które wznosi się  w  do około  600 m n.p.m. Jest to piętro upraw  rolnych i lasów liściastych o ciepłolubnym charakterze. Dobre warunki do upraw rolnych spowodowały jego odlesienie. Fragmenty  lasów, świadków pierwotnych zespołów leśnych zachowały się jedynie w miejscach  nie przydatnych do upraw rolnych, głębokich jarach, stokach o dużym nachyleniu i zbyt płytkiej glebie szkieletowej. W piętrze regla dolnego (600  - 1250 m n.p.m.)  warunki klimatyczne zdecydowanie  tworzą tamę dla upraw rolnych. Tu głównie rozwijano gospodarkę opartą na hodowli zwierząt. Stąd  spore obszary odlesiano tworząc polany do wypasu zwierząt. Mimo tego regiel dolny pozostał piętrem leśnym i tworzą go drzewostany bukowo – jodłowe. W Tatrach,  w części Beskidów i Sudetów  człowiek przekształcił drzewostany bukowe w monokultury świerkowe. Stało się to z powodu wydobycia rud żelaza oraz metali kolorowych  i rozwinięcia  przemysłu hutniczego.

Tatry Czerwone Wierchy zdjęcia galeria

Orla Perć szlak na Krzyżne zdjęcia galeria 6

Tatry Dolina Białej Wody zdjęcia galeria I

Góry Świętokrzyskie z lotu ptaka zdjęcia

Wyspa Skarbów, Wyspa Robinsona zdjęcia
Węgiel drzewny produkowany z drewna bukowego w piecach hutniczych dawał temperaturę 1800 o C, wystarczającą do wytopu żelaza. Tak  odlesiono regiel dolny m. in. w Tatrach. Odsłonięta gleba  szybko uległa erozji, buk się już nie odnowił, postanowiono zastąpić go świerkiem, drzewem o płaskim systemie korzeniowym, rosnącym na płytkiej glebie  i taki stan mamy do chwili obecnej. Jedynie w miejscach niedostępnych dla tranportu drewna buk ocalał i jest świadkiem dawnej bukowej puszczy karpackiej. Wraz ze zmianą składu drzewostanu nastąpiła zmiana runa leśnego. Regiel górny (1250 – 1550 m n.p.m.) tworzą naturalne świerczyny z limbą przy górnej granicy lasu. Tu świerk rósł od momentu tworzenia się lasów w Tatrach.  W tym piętrze klimat był skuteczną zaporą  dla konkurencyjnych  drzew liściastych. Ponad  lasami górnoreglowymi  do 1800 m n.p.m. rozpościera się subalpejskie piętro kosodrzewiny. Sosna górska – kosodrzewina jest krzewem o bardzo wiotkich gałęziach. Właściwość ta pozwala jej na „uległość” wobec śniegu. Okryta śnieżną pierzyną może z łatwością przetrwać trudy zimy na tej wysokości. Wraz z nią dzielą ten los wierzba śląska, czasem jarzębina koralowa .Jednak im wyżej tym kosówka jest coraz rzadsza i zanika. Wchodzimy w następne piętro alpejskie – hal, sięgające do 2300 m n.p.m.. Łąki górskie to w lecie barwny kobierzec kwitnących roślin.

Powyżej hal  rozciąga sie piętro turniowe – subniwalne, wykształcone w Polsce  tylko w Tatrach Wysokich i sięgające po najwyższe szczyty. Jest to królestwo porostów mchów i około 40 gatunków najwytrwalszych roślin kwiatowych.

            Trudne warunki życia  powodują  szereg przystosowań u roślin. Przystosowania  dotyczą  budowy ciała tych roślin, gospodarowaniem wodą, rozmnażania, odporności na mróz, przyspieszonej wegetacji itp.. Stąd wykształciła się  flora  złożona z gatunków górskich, mających swój rodowód  na dalekiej północy czy w górach Azji.

            Taką  pierwszoplanową cechą roślin wysokogórskich są ich małe rozmiary i tworzenie różnych form wzrostu. W przypadku krzewinek mamy do czynienia z formami szpalerowymi, tworzącymi skupienia w postaci darni. Płożące łodygi wierzb, dębika ośmiopłatkowego i wielu innych są często ukryte  w warstwie mchów i porostów, przykryte humusem. Wiele  wysokogórskich roślin  charakteryzuje się wzrostem różyczkowym. Liście tworzą tuż przy gruncie różyczkę .  Taki typ wzrostu to ochrona przed zimnem, lepsze zaopatrzenie w wodę i substancje mineralne. Inne gatunki  tworzą postacie  poduszkowe lub zbite darnie. Wraz  z charakterystycznymi formami wzrostu rośliny mają  pokryte  liście  kutnerem i woskiem, które stanowią doskonałą izolację  przed zimnem  i nadmierną utratą wody. Przystosowaniem do życia w górach są u wielu form gruboszowate liście, magazynujace wodę. Okazuje się, że tu też mogą być kłopoty z wodą, zwłaszcza na skalistym gruncie w miejscu silnie nasłonecznionym. Większość roślin wysokogórskich to rośliny wieloletnie. w razie skrócenia  sezonu wegetacyjnego i braku zawiązania owoców a w nich nasion  mogą odrosnąć z części podziemnych. Wiele z nich rozmnaża się  wegetatywnie  przez tworzenie  się potomnych rozetek jak np. rojniki, skalnice. Niektóre górskie rośliny  zamiast kwiatów  wykształcają  nowe roślinki czy ewentualnie bulwki, które po spadnięciu na glebę zakorzeniają się  i rozwijają w młodą roślinę. Jest to tzw. pseudożyworodność. Część górskich roślin ma zimozielone liście. Pozwala to na szybszą wegetację ich po zejściu śniegów, wczesne kwitnienie  i szansę na zawiązanie owoców. Biologia kwiatów  jest również podporządkowana tym surowym warunkom górskim. Krótki okres wegetacyjny wymaga szybkiego wiosennego zakwitania, często nawet przed rozwinięciem się liści. A potem to  już odpowiednia reklama  kwiatu może zapewnić sukces czyli zwabienie owadów zapylających. Dokonuje się to przez barwę kwiatu, zapach, kształt oraz obfitość nektaru. Czasem jednak można się dać zwieźć, mimo tych wszystkich cech kwiaty  mogą być bez nektaru.  Mówimy, że są zwodnicze

U niektórych roślin górskich występuje wyjątkowa  odporność  na  ujemne temperatury, wiąże się to  z składem chemicznym soku komórkowego. Bywa często tak, że roślina zakwitnie a potem jest kilka dni z przymrozkami. Dzięki tej właściwości może ten okres przetrwać bez większego uszczerbku. Skład flory  górskiej zależy od podłoża. Większość z niej to rośliny wapieniolubne.   Pozostała część to rośliny przywiązane  do skał granitowych, inne zaś nie przywiązują wagi do podłoża, rosną wszędzie.

 Wędrując przez Tatry obserwujemy roślinność górską  i jej zmagania  z górskim klimatem. Pamiętajmy o jej ochronie. 

 

© Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
Webmaster: PROMEDIA