Strona główna / nr 1 (3) - ZIMA 2005 / ŚWIĘTE GÓRY
    
NUMERY ARCHIWALNE
KONTAKT
GALERIA - ZDJĘCIA
WADOWICE
TATRY
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
BESKIDY - JAN PAWEŁ II
BABIA GÓRA
GÓRY WYSOKIE
ROŚLINY I ZWIERZĘTA
LINKI
PROPOZYCJE WYCIECZEK
Noclegi Hotele
Wydawnictwa turystyczne
Samorząd Przewodników
polski
ŚWIĘTE GÓRY

 

Konsekracja kościoła p.w. św. Piotra Apostoła 1991 zdjęcia galeria

Jan Paweł II w Wadowicach 1978 rok zdjęcia galeria

Wystawa darów  papieskich w Collegium Marianum zdjęcia galeria

Boże Narodzenie szopka zdjęcia galeria

Święty Krzyż Świętokrzyskie Milenium zdjęcia galeria
Kalwaria w Jerozolimie i Kalwaria Zebrzydowska

Święte góry w Biblii, Pismo Święte

o. Mikołaj Rudyk OFM

Kalwaria Zebrzydowska

 

       Palestyna, położona wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego, między Egiptem i Syrią, znana od czterech tysięcy lat pod nazwą Ziemi Świętej, od wieków przyciąga serca chrześcijan. Biblijna Palestyna od czasów starożytnych była nieustannie obszarem spornym. Po okresie Rzymu i Bizancjum Ziemia Święta przeszła na długo pod panowanie muzułmanów. Dziś Palestyna to głównie ojczyzna Żydów i Arabów, między, którymi trwa nieprzerwanie od zakończenia II wojny światowej konflikt, a chrześcijanie są tu w zdecydowanej mniejszości, stanowią niecałe dwa procent mieszkańców.

swiete_gory2.jpg (39.41 Kb)Na obszarze Ziemi Świętej dokonały się najważniejsze wydarzenia Starego i Nowego Testamentu. Pierwszym człowiekiem, wymienionym w Biblii, który dotarł do Kanaanu, czyli dzisiejszej Palestyny, był Abraham. Z Jerozolimą związane są imiona Dawida, który uczynił ją stolicą Izraela, i Salomona, który wzniósł w Jerozolimie świątynię zwaną od swego imienia świątynią Salomona. Ziemia Święta jest przede wszystkim Ojczyzną Jezusa Chrystusa. Tutaj znajdują się liczne miejsca święte związane z historią zbawienia, uświęcone życiem, działalnością i śmiercią Zbawiciela takie, jak Nazaret, miejsce wcielenia Syna Bożego, Betlejem, miejsce urodzenia Pana Jezusa, Jordan, rzeka chrztu Chrystusa, jezioro Genezaret, miejsce nauczania oraz rozmnożenia chlebów, góra Tabor, miejsce Przemienienia Pańskiego, a zwłaszcza Jerozolima, miasto wybrane, uprzywilejowane i uświęcone, w którym rozegrały się zbawcze wydarzenia z ostatnich dni Chrystusa Pana: Ostatnia Wieczerza oraz ustanowienie sakramentu Eucharystii i kapłaństwa w Wieczerniku na górze Syjon; tu też nastąpiło Zesłanie Ducha Świętego i narodził się Kościół, modlitwa w Ogrójcu i pojmanie u podnóża Góry Oliwnej, wydanie wyroku śmierci w Pretorium Piłata (obok góry Moria) i wykonanie tego wyroku na wzgórzu Golgoty i następnie złożenie do grobu oraz zmartwychwstanie. Jerozolima to bardzo ważne dla chrześcijan miejsce, jak mówi Ojciec Święty Jan Paweł II: „Jerozolima dla nas, chrześcijan, przedstawia geograficzny punkt styku Boga z człowiekiem, wieczności z historią. Nauczanie, Męka i Zmartwychwstanie Jezusa, Ostatnia Wieczerza i Dar Ducha Świętego-dla Kościoła wszystkie te „kamienie węgielne” naszej wiary na zawsze są złożone na świetlanych wzgórzach świętego miasta. Jest to jedyne miasto w świecie, które jako symbol Kościoła osobiście dotyczy nas wszystkich” (z przemówienia do uczestników XXVI Krajowego Włoskiego Tygodnia Biblijnego-18. IX 1980).

         Jerozolima z czasów Chrystusa zachowała się do naszych czasów tylko w niewielkich fragmentach. Dzisiejszy układ ulic tylko w pewnym stopniu odpowiada układowi z I wieku. Jednak tradycyjna topografia męki Pana Jezusa jest przez uczonych poddawana w wątpliwość, bowiem w 70 r. po Ch. Jerozolima została prawie doszczętnie zburzona przez Rzymian. Zachowały się jedynie trzy wieże oraz zachodni fragment murów miasta. Zniszczeniu uległy wówczas również miejsca związane z męką Chrystusa. Ważną datą w historii Jerozolimy jest rok 313, kiedy to cesarz Konstantyn Wielki zalegalizował chrześcijaństwo. Jego matka, św. Helena, udała się w 326 r. do Ziemi Świętej szukać śladów życia i działalności Pana Jezusa. Wtedy to została podjęta próba lokalizacji miejsc męki Chrystusowej. Trasa dzisiejsze Drogi Krzyżowej została ustalona dopiero w XIII w. Mimo tych wątpliwości od stuleci tradycyjnymi drogami pojmania i męki Chrystusa wędrują pielgrzymi z różnych stron świata i głęboko przeżywają zbawcze wydarzenia sprzed 2000 lat.swiete_gory.jpg (13.10 Kb)

         Kiedy w okresie długiego panowania muzułmanów pielgrzymowanie do miejsc świętych w Ziemi Świętej było utrudnione, pojawiła się w XV w. tradycja odtwarzania na terenach górzystych wszystkich miejsc Męki Pańskiej w postaci tzw. kalwarii. Podróż do kalwarii miała niejako zastąpić pielgrzymkę do Jerozolimy, trudno wówczas dostępnej ze względu na sytuację polityczną oraz duże koszty. Najstarsza kalwaria powstała w latach 1405-1420 w Hiszpanii, w pobliżu klasztoru Scala Caeli w Kordobie, z inicjatywy dominikanina Alvarusa. Nieco później zaczęto zakładać je także w Niemczech, jak np. w Lubece w 1468 r. i w Koblencji w 1495 r. oraz Włoch, jak np. na wzgórzu Sacro Monte koło Verallo w 1493 r. Budowanie Kalwarii ustało w XVI w. z powodu szerzącej się reformacji i dopiero po soborze trydenckim (1545-1563) powrócono z dawnym zapałem do ich zakładania. Pojawiły się licznie zwłaszcza w XVII i XVIII w. w Hiszpanii, Niemczech, Francji, Włoszech, Austrii, Szwajcarii, a także w Polsce. Związane to było z rozwojem pobożności pasyjnej, do czego w znacznym stopniu przyczynił się swoimi publikacjami z końca XVI w. Adrian Cruys, zwany Christianem Andrichomiusem. Dzieła te, w których opisywał Ziemię Świętą w czasach Chrystusa, były zachętą dla tworzenia nowych kalwarii i na nich wzorował się Mikołaj Zebrzydowski fundując na początku XVII w. sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej.

         Sanktuarium to, nazywane Polską Jerozolimą, zostało zbudowane w dobrach Zebrzydowskiego, rozłożonych pomiędzy górami Lanckoroną i Żarem. Układ topograficzno-architektoniczny przypomina tu Kalwarię w Jerozolimie: wzgórze Żarek przypomina więc Golgotę (Ukrzyżowanie), wzniesienie pod Lanckoroną Górę Oliwną, pagórek w okolicy dzisiejszej kaplicy zwanej Domem Kajfasza – górę Syjon, wzniesienie pod przyszłą kaplicę zwaną Ratuszem Piłata - górą Moriah, a rzeka Skawinka- potok Cedron Pomiarów terenu pod przyszłe kaplice dokonał ks. Feliks Żebrowski, matematyk i astronom. Odległości pomiędzy tymi punktami topograficznymi były w dobrach wojewody rzecz jasna większe niż w Jerozolimie, a więc trzymając się ściśle proporcji, wyznaczono kaplicom miejsca w odpowiednio dłuższych odstępach. Projekty kaplic wykonał na polecenie Zebrzydowskiego Paweł Baudarth, który nadzorował też prace budowlane. Kaplice Ukrzyżowania i Grobu Chrystusa wzniesiono według modelu jerozolimskiego tych kaplic. Opiekę nad tworzącym się Sanktuarium Mikołaj Zebrzydowski zlecił Zakonowi Braci Mniejszych, w Polsce popularnie zwanych bernardynami, którzy od kilku już wieków i do dziś, stróżują w sanktuariach Ziemi Świętej. Dziś Kalwaria Zebrzydowska to najważniejsze po Jasnej Górze sanktuarium w Polsce i jeden z najcenniejszych polskich zabytków, który jako jedyna kalwaria w świecie został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Natury UNESCO (1.XII. 1999). „ Kalwaria Zebrzydowska to idealne połączenie elementów architektury kompleksu kościelno-klasztornego i naturalnego krajobrazu z jego substancją przyrodniczą, ze wzgórzami, potokami, pagórkami, a także ponad czterdziestoma kaplicami kalwaryjskimi” (A. Mitkowska). Kalwaria Zebrzydowska stała się też wzorem dla innych Kalwarii takich, jak Pakość (1628), Wejherowo (1649), Kalwaria Pacławska (1668), Góra św. Anny (pocz. XVIII w.).

        Jerozolima to miasto święte dla wyznawców trzech religii monoteistycznych: chrześcijan, żydów i muzułmanów. Dla chrześcijan jest to miasto święte od przeszło 2000 lat nierozerwalnie związane z historią naszego zbawienia. Wieczernik, Droga Krzyżowa, Golgota, Grób Pański to miejsca w sposób szczególny naznaczone wydarzeniami zbawczymi z ostatnich dni Jezusa Chrystusa i dlatego święte. Kalwaria Zebrzydowska, jak i inne kalwarie rozrzucone po święcie, symbolicznie odtwarzają te miejsca i upamiętniają poszczególne sceny dramatu pasyjnego.

 

 

© Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
Webmaster: PROMEDIA